Πιθανός κυκλώνας τροπικού τύπου στα ανοιχτά του Ιονίου την Παρασκευή- Πρώτη εκτίμηση καιρού Ελλάδος.

09-26-2018 16:08 / 8242 προβολές
Πιθανός κυκλώνας τροπικού τύπου στα ανοιχτά του Ιονίου την Παρασκευή- Πρώτη εκτίμηση καιρού Ελλάδος.

Ένα ασυνήθιστο για τα ελληνικά δεδομένα καιρικό φαινόμενο αναμένεται να απασχολήσει τη χώρα μας την Παρασκευή, καθώς οργανωμένο βαρομετρικό χαμηλό στη θαλάσσια περιοχή νότια της Πελοπονήσσου και δυτικά της Κρήτης είναι αρκετά πιθανό να αναβαθμιστεί σε κυκλώνα τροπικού τύπου. Μεγάλο ρόλο για την κατανομή και την ένταση των φαινομένων στον ελλαδικό χώρο την Παρασκευή , το Σάββατο και την Κυριακή, θα παίξει η τροχιά και η βάθυνση του βαρομετρικού χαμηλού. Ωστόσο, κακοκαιρία θα επικρατήσει ούτως ή άλλως στις ανατολικές και νότιες περιοχές της χώρας μας από αύριο Πέμπτη, λόγω της σύγκλισης αερίων μαζών και της επικράτησης "υγρού" ανατολικού ρεύματος σε μεγάλο βάθος της τροπόσφαιρας.

Μετεωρολογική ανάλυση

Οι κυκλώνες τροπικού τύπου στη Μεσόγειο έχουν λάβει την άτυπη ονομασία "medicane". Πρόκειται για βαρομετρικά χαμηλά , τα οποία λαμβάνουν τροπικά χαρακτηριστικά , ήτοι μετατρέπονται σε συστήματα θερμού πυρήνα , όταν ένα ψυχρό μέτωπο συνοδευόμενο από βαροκλινική αστάθεια συναντά πολύ θερμά θαλάσσια ύδατα , η υγρασία και η θερμότητα των οποίων προσφέρονται ως καύσιμο για την αύξηση της κινητικής ενέργειας και την ενίσχυση του συστήματος. Για να αναπτυχθεί τροπικός κυκλώνας γενικά, θα πρέπει η θερμοκρασία των υδάτων να ξεπερνά τους 26oC, κάτι που δε συμβαίνει στην περίπτωση της Μεσογείου. Τα εν λόγω συστήματα δεν είναι λοιπόν τροπικοί κυκλώνες , ούτε μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια καταστροφικά αποτελέσματα, ωστόσο σε μια στενή περιοχή γύρω από το κέντρο τους σημειώνεται ιδιαίτερα ραγδαία βροχόπτωση και οι άνεμοι μπορεί να ξεπεράσουν σε μέση ταχύτητα τα 100-120 km/h (12 bf).

Στην περίπτωση που εξετάζεται , σκαφή χαμηλών υψών στη μέση τροπόσφαιρα συνοδευόμενη από ισχυρό λοβό (jet streak) του πολικού αεροχειμμάρου κατέρχεται στα ανοιχτά του νοτίου Ιονίου από τα βορειοανατολικά και σχηματίζει κλειστό κέντρο χαμηλών πιέσεων σε μεγάλο βάθος της τροπόσφαιρας , ήτοι οργανωμένο βαρομετρικό χαμηλό. Το αρχικό σημείο γένεσης του χαμηλού φαίνεται στον παρακάτω χάρτη, όπου επίσης διακρίνονται μέτωπα κακοκαιρίας, γεγονός το οποίο καταδεικνύει ότι η διαταραχή οργανώνεται αρχικά σε μια εξωτροπική ύφεση ( κυκλώνας ψυχρού πυρήνα).

Εικόνα 1


Η εξωτροπική ύφεση δεν είναι τίποτα άλλο από ένα τυπικό βαρομετρικό χαμηλό από τα πολλά που δημιουργούνται στη Μεσόγειο κατά τη φθινοπωρινή και χειμερινή περίοδο.

Λόγω της αρχικής καθόδου ιδιαίτερα ψυχρών για την εποχή αερίων μαζών από τα βόρεια Βαλκάνια και της στρέβλωσης της βόρειας ατμοσφαιρικής ροής από το βαρομετρικό χαμηλό, στα ανατολικά του κράσπεδα συντελείται σύγκλιση αερίων μαζών , δηλαδή οι πολικές ξηρές αέριες μάζες που μεταφέρονται μέσω του ψυχρού μετώπου προς την περιοχή μας αλληλεπιδρούν με τις θερμές και υγρές αέριες μάζες στα νότια πελάγη του ελλαδικού χώρου , δημιουργώντας μια εκτεταμένη ζώνη αστάθειας και έντονων ανοδικών ρευμάτων, η οποία θα μετατοπίζεται προς τα βόρεια.

Στην ουσία, η ζώνη αυτή δημιουργείται από τη σύγκλιση στη χαμηλή τροπόσφαιρα του βορειοανατολικού με τον νοτιοανατολικό άνεμο στην ευρύτερη περιοχή του δυτικού-νοτιοδυτικού Αιγαίου και της θαλάσσιας περιοχής νοτίως της Πελοποννήσου, συνεπικουρείται από ισχυρή διάτμηση των ανέμων καθ' ύψος(wind shear) & απόκλιση στο επίπεδο των αεροχειμάρρων και εξηγεί την εκδήλωση έντονων καιρικών φαινομένων την Παρασκευή σε αρκετές περιοχές της νότιας και ανατολικής χώρας.

Στην παρακάτω εικόνα βλέπουμε την πρόγνωση της υγρασίας στα 3000μ από το έδαφος για την Παρασκευή από το μοντέλο GFS.

Εικόνα 2


Η παράμετρος αυτή μας δείχνει ότι το σύστημα εμπλουτίζεται με πολύ μεγάλα ποσά υγρασίας , λόγω των αλληλεπιδράσεων που προαναφέρθηκαν. Η αυξημένη υγρασία στην στάθμη των 700 mb συνδέεται με την παρουσία ισχυρού δυναμικού αιτίου και με ισχυρές βροχοπτώσεις κατά περίπτωση.

Η εξέλιξη και η πιθανή τροχιά της διαταραχής

Με βάση τα τελευταία προγνωστικά αποτελέσματα του 80% των αριθμητικών μοντέλων , το βαρομετρικό χαμηλό αναμένεται να αναβαθμιστεί σε medicane , να "βαθύνει " περαιτέρω ( απροσδιόριστο παραμένει το πόσο) και να ακολουθήσει καμπυλόγραμμη τροχιά με τελική κατεύθυνση προς τα βορειοανατολικά.

Στην εικόνα 3 φαίνεται η πρόβλεψη της ισοδύναμης δυνητικής θερμοκρασίας από το μοντέλο GFS για την Παρασκευή το βράδυ , η οποία δείχνει ότι πρόκειται πλέον για χαμηλό θερμού πυρήνα.

Εικόνα 3

Στην 4η εικόνα φαίνεται προσεγγιστικά η πιθανότερη θέση και τροχιά του συστήματος .

Εικόνα 4.


Τρία στοιχεία επηρεάζουν την έκβαση της κακοκαιρίας στη χώρα μας. Πρώτον , η θέση του συστήματος, δεύτερον η τροχιά του και τρίτον η βάθυνση του. Όσον αφορά στην εκδήλωση καιρικών φαινομένων την Πέμπτη και την Παρασκευή, η αρχική θέση του συστήματος δείχνει καταρχήν "ευνοική" για την εκδήλωση ισχυρών καταιγίδων στα ανοιχτά της νότιας Πελοποννήσου και κατόπιν στην νότια και ανατολική Πελοπόννησο , το νοτιοδυτικό Αιγαίο και σε τμήματα της Κρήτης και παροδικών βροχών στα υπόλοιπα ανατολικά ηπειρωτικά τμήματα.

Για την εξέλιξη της κακοκαιρίας από το δεύτερο μισό της Παρασκευής έως και το πρώτο μισό του Σαββάτου , σημαντικό ρόλο θα παίξει η τροχιά του συστήματος , όπου αν προκύψει η κατεύθυνση κίνησης που φάινεται στην εικόνα 4 ( πιθανότητα επαλήθευσης 80% ) , οι περισσότερες περιοχές της νότιας , κεντρικής και ανατολικής Πελοποννήσου, της ανατολικής Στερεάς, της Εύβοιας , της ανατολικής Θεσσαλίας και των Κυκλάδων θα επηρεαστούν από έντονα έως πολύ έντονα καιρικά φαινόμενα . Αν προκύψει μια διαφορετική κατεύθυνση κίνησης , συγκεκριμένα προς τα δυτικά ( πιθανότητα επαλήθευσης 20%), τότε τα έντονα καιρικά φαινόμενα θα περιοριστούν στις θαλάσσιες περιοχές και στη νότια Πελοπόννησο- δυτική & νότια Κρήτη.

ΠΡΟΣΟΧΗ : Tα αποτελέσματα της ΠΙΘΑΝΗΣ προσέγγισης του medicane σε κατοικημένες περιοχές της χώρας μας δεν σχετίζονται άμεσα με τα όσα αναφέρονται στις παραπάνω παραγράφους. Για την εξέλιξη αυτή, ανοίγεται νέο κεφάλαιο συζήτησης , το οποίο αφορά την χρονική περίοδο από το πρωί του Σαββάτου έως και το μεσημέρι της Κυριακής.

Γενικότερα, από οποιαδήποτε κατοικημένη περιοχή περάσει ένα τέτοιο σύστημα, δύναται να προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές. Αυτό εξαρτάται όμως από την φάση στην οποία βρίσκεται το σύστημα. Αν συναντήσει κατοικημένη περιοχή στη φάση της μέγιστης βάθυνσης, τότε μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές. Αν συναντήσει κατοικημένη περιοχή σε φάση διάλυσης, τότε μπορεί να προκαλέσει μόνο πλημμυρικά φαινόμενα. Επιπλέον, όταν τέτοια συστήματα συναντούν αρκούντως μεγάλη ηπειρωτική έκταση, έχουν την τάση να εξασθενούν και να υποβαθμίζονται αμέσως μετά.

Δεν μπορούμε ακόμα να επιχειρήσουμε οποιαδήποτε εκτίμηση για την πορεία του medicane, ωστόσο ο υποφαινόμενος θεωρεί ως πιο πιθανό σενάριο μια βορειοανατολική τροχιά του συστήματος προς την Πελοπόννησο , την οποία μόλις συναντήσει, αναμένεται να εξασθενίσει.

Ακολουθεί γενική πρόγνωση καιρού Ελλάδος για την Πέμπτη και την Παρασκευή.

Πρόγνωση καιρού Ελλάδος Πέμπτη & Παρασκευή 27-28/09/2018.

Αύριο Πέμπτη: Στα βόρεια και δυτικά λίγες νεφώσεις και έντονη ψύχρα, ιδιαίτερα τη νύχτα και νωρίς το πρωί. Στα ανατολικά , κεντρικά και νότια αυξημένες νεφώσεις με παροδικές βροχές, τοπικά ισχυρές στην ανατολική Στερεά , την Εύβοια και την Κρήτη. Παροδικές καταιγίδες αναμένονται στα νοτιοδυτικά θαλάσσια τμήματα με τάση να επεκτείνονται βορειότερα προς τα νότια Επτάνησα, την νότια Πελοπόννησο και τμήματα της Κρήτης. Οι άνεμοι θα πνέουν στο Αιγαίο βόρειοι - βορειοανατολικοί , στα επίπεδα θύελλας , στα 9-10 bf , με τις ριπές να ξεπερνούν σε περιοχές των Κυκλάδων και της νότιας Εύβοιας τα 100 -110 km/h. Σε ύφεση οι άνεμοι από το απόγευμα. Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή άνοδο μέσα στη μέρα στα δυτικά , κεντρικά και βόρεια , ενώ στις υπόλοιπες περιοχές θα παραμείνει πρακτικά αμετάβλητη.

Στην Αττική προβλέπονται νεφώσεις με παροδικές βροχές κυρίως στα βορειοδυτικά/ βορειοανατολικά του νομού και θυελλώδεις βορειοανατολικούς ανέμους (8-9 bf). Η θερμοκρασία θα κυμανθεί στην πρωτεύουσα από 13 έως 19oC.

Παρασκευή: Στα δυτικά , κεντρικά και βόρεια σχετικά αίθριος καιρός με αρκετή ψύχρα τη νύχτα και νωρίς το πρωί. Στην ανατολική και νότια χώρα θα υπάρχουν αυξημένες νεφώσεις , οι οποίες σε τμήματα της Πελοποννήσου , του νοτίου Ιονίου , των Κυκλάδων και της Κρήτης θα δίνουν τοπικές βροχές και καταιγίδες. Μετά το μεσημέρι, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα περαιτέρω υποτροπής του καιρού με ισχυρές καταιγίδες και τοπικά θυελλώδεις ανέμους στις προαναφερθείσες περιοχές , καθώς και τάση επέκτασης των έντονων καιρικών φαινομένων προς την βόρεια Πελοπόννησο, την ανατολική Στερεά , την Αττική, την Εύβοια και την ανατολική Θεσσαλία. Οι βόρειοι άνεμοι στο Αιγαίο αναμένεται να εξασθενήσουν σημαντικά, ενώ η θερμοκρασία θα σημειώσει άνοδο της τάξης των 3-5 oC σε σχέση με τις τιμές της Πέμπτης.

Αναλυτική πρόγνωση για Παρασκευή και Σαβ/κο καθώς και αναλυτική πρόγνωση Αττικής σε αυριανό άρθρο.

Επιμέλεια : Γιώργος Πολίτης